Kamu altyapı yatırımlarına özel sektörün katılımı

Abstract

Altyapı yatırımları ülkelerin gelişmesindeki önemli faktörlerden biridir. 1980\"lerin başından günümüzde gerek gelişmiş gerekse gelişmekte olan ülkelerde özel sektörün kamu altyapı yatırımlarına katılımı artarak devam etmektedir. Bu katılımın genel olarak altyapı hizmetlerinin miktarını ve kalitesini yükselttici ve kamu bütçesi (merkezi ve yerel) üzerindeki mali yükleri azalttıcı gözlenmiştir. Bu makalede kamu altyapı yatırımlarına özel sektörün katılımı analiz edilmeye çalışılacaktır. İlk dört bölümde altyapı yatırım talebine bağlı olarak özel altyapı yatırımları, bunları ortaya çıkaran süreçler ve başarı koşulları incelenecektir. Daha sonra özel yatırıma konu temel altyapı sektörleri (enerji, telekominikasyon, ulaşım, su ve kanalizasyon) ve türleri (yönetim ve kiralama sözleşmeleri, imtiyaz devri, yeni altyapı projeleri ve altyapının satıcı) değerlendirmeye tabi tutulacaktır. Ayrıca altyapı yatırımlarında karşılaşılan özelleştirme-kamulaştırma döngüsü ortaya konacaktır. Son olarak ise, Türkiye\"de altyapı yatırımlarına özel sektörün katılımı 16 yıllık süreçte ampirik verilere dayalı olarak açıklanacaktır.

Infrastructure plays a important role in development of any country. Since the early 1980's, there has been a tremendous increase in private participation in infrastructure in the number of developed and developing economies that have embraced. Growing experience shows that private participation in infrastructure can improve the quality and quantity of infrastructural services, while reducing the burdens on national and local government budgets. The main focus areas of this article are concepts and models for private participation in infrastructure. We look first at the trends in private participation in infrastructure in developing countries and the factors influencing it. Then we will classify private participation in infrastructure projects mainly four sectors; energy, telecommunication, transport, water and sewerage system. Also we assess four types of private participation in infrastructure; management and lease contracts, concessions, greenfield projects and divestitures. Finally, we examine private participation in infrastructure in Turkey.