TÜRK HUKUKUNDA YASAL MAL REJİMLERİ

Abstract

Türk Medeni Kanunu evlilik birliğinde eşlerin kazançlarının hem evliliğin devamında durumunu hem de sona ermesinde sonu konusunda önemli bir rejim değişikliği yapmıştır. Eski Medeni Kanun'da geçerli olan mal ayrılığı rejimi yasal mal rejimi olarak kabul edilmişken, Türk Medeni Kanunu edinilmiş mallara katılma rejimini tercih etmiştir. Bu tutum İsviçre Hukuku ile uyumludur. Alman Hukukuna da büyük benzerlik göstermektedir. Yasal mal rejiminde temel esas her iki eşin evlilik süresince edindikleri malları değer itibariyle ve alacak hakkı düzeyinde olmak üzere eşit şekilde paylaşmaktır. Paylaşım edinilmiş mallar için geçerlidir. Kişisel mallar paylaşım dışıdır. Her bir eşin aksini ispat edemediği sürece kazanımları edinilmiş mal sayılmış, bu yönde adi karine kabul edilmiştir. Her bir eşin diğerinin talebine bağlı olarak mevcut malvarlığı üzerinden diğer eş lehine paylaşıma bağlı doğan alacak hakkının ( buna katılma alacağı denilmektedir) hesabı, artık değerin bulunmasıyla olmaktadır. Artık değerin hesabında aktifler olarak ifade edebileceğimiz kısımdan (yani edinilmiş mallar, eklenecek değerler ve denkleştirmenin birinci türü), pasiflerin (değer artış payı, denkleştirmenin ikinci türü ve edinilmiş malların borçları) çıkarılması gerekmektedir. Bu değere katılma oranı (1/2) uygulanmakta, böylece diğer eşin katılma alacağı bulunmaktadır. Katılma alacağı borçlusu eş, bu borcunu isterse ayın olarak (mal ile) ifa edebilmektedir. İnsiyatif borçlu eşe bırakılmıştır. Diğer eşin bunu talep etme hakkı yoktur

Turkish Civil Code made substantial regime change on status of the spouses regarding gaining properties, both during the marriage and consequent to the divorce. Former Civil Code accepted separation of assets as a legal regime, however the new Code has accepted the regime of participation in acquired property. This situation is harmonized with Swiss Law and also has similarities with the German Law. Basic principle at legal regime on marital assets is sharing the assets equally on the value of the properties by the spouses. Sharing is for acquired property. Personal properties are excluded. All gained properties are deemed acquired properties, unless proven otherwise. Calculation of claims regarding the acquired properties, which is called share, is made by the evaluation of the residual value. Evaluation of residual value is made by extracting the liabilities from the assets. Share of the spouse is found by dividing the surplus by two. Share can be given/paid by the debtor spouse with property, rather than monetary payment. Mode of payment will be chosen by the debtor spouse. Counterparty has no right on this part