ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi'nin İşletmelere Adaptasyonunda Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) Yöntemiyle Çözüm Yaklaşımı

Abstract

Özet: Günümüzde, çevreye dost ürünlerin üretilmesi ve dizaynı işletme stratejilerinin ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. Çevreyi korumaya yönelik olarak geliştirilen ortak yargılardaki artış çevre yönetim sisteminin (ÇYS) geliştirilmesini teşvik etmektedir. Bu çalışmada ISO 14001 ÇYS' nin kritik karar kriterleri, alt kriterleri ve faydaları Analitik Hiyerarşi Yöntemi yaklaşımıyla belirlenmeye çalışılmıştır. Bu kriter ve faydaların öncelik ve göreceli ağırlıklarının araştırılmasına yönelik olarak sayısal bir örnek çalışma gerçekleştirilmiştir. Bu amaç doğrultusunda ÇYS ne adaptasyon sürecinde yeralan karar kriterleini içeren bir Analitik Hiyerarşi Yöntemli karar modeli oluşturulmuştur. Ağdık ve önceliklerin tespit edilmesinde ise ISO 14001 ÇYS belgeli İstanbul ili sınırları içerisinde faaliyet gösteren işletmelerle yüzyüze görüşme yöntemi kullanılarak bir anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma ile elde edilen sonuçlar işletmelerin ISO 14001 ÇYS' ne adaptasyonu sürecinde gerçekleştirmesi gereken hareket biçimlerini belirlenmesinde bir yol gösterici durumundadır.

Abstract: Nowadays, designing and manufacturing of environmental friendly products has become an integral part of business strategy. Increasing consciousness of environmental protection has fostered the development of environmental management systems (EMS). In this paper, the critical decision criteria, sub-criteria and benefits of ISO 14001 EMS were studied using an analytical hierarchy process (AHP) approach. An amprical study was performed to investigate the relative weights and priorities of these criteria and benefits. An AHP decision model of EMS adoption was esteblished, and set of decision criteria, sub criteria and benefits of ISO 14001 EMS was examined. By consolidating the acquired judgements of executives and consultants from a number of ISO 14001 registered organizations, this paper demonstrates that the AHP decision model can be developed to help organizations study the ISO 14001 EMS adoption problem.