Kültür sosyoloji bağlamında kimlik pazarında kültürel kimlik

Abstract

Bilindiği gibi Türkiyede ağırlıklı olarak doksanlı yıllardan itibaren özellikle P.A. Andrews adlı Alman bir araştırmacının Türkiyede Etnik Gruplar adlı eserinin yayınlanmasıyla beraber etnik kimlik (ırkî kimlik) tartışması modası başlamıştır. Bu moda günümüzde öyle bir hal aldı ki, artık insanlar yaşadıkları coğrafyaya bağlı olarak tanımlanmaya başlandı. Mesela Doğu ve Güneydoğu Anadoluda yaşıyorsanız ya da oralıysanız Kürtsünüz! Oysa o bölgelerde Kafkas ve Balkan göçmenleriyle beraber, Türkçe, Arapça ve Zazaca konuşan insanlar da yaşıyor. Konuşulan dil, yani annenin konuştuğu dil kimliği tanımlamak için yeterli midir? Eğer yeterli ise anne dili farklı, baba dili farklı olanların kimliğini nasıl belirleyeceğiz? Kimliği belirleyen dil olursa o zaman tarihi kültürel süreç kimlik tanımlamasında nerede duruyor? Mesela nasıl oluyor da Doğu ve Güneydoğu Anadoludaki koç-koyun, at başlı heykeller ile balbal (taş baba, taş ana) mezar taşları veya halı-kilim gibi etnografya eserleri üzerindeki damgalar, şekiller aynı şekilde Türk kültür coğrafyasının en ücra yerlerinde de görülüyor bunu nasıl açıklayacağız? Bazılarının iddia ettiği gibi Kürtler, Farsların bir kolu ise İranda dün olduğu gibi bugün de Türkler, Farslar ve Kürtler yaşıyor. Nasıl oluyor da İrandaki Kürtler ile Türkler kültürel kimliklerinin bir ögesi olan halkilimlerini aynı yaparken Farslar farklı yapıyor. Günümüzde yapılan kimlik tartışmaları Türkiyenin tamamını kuşatıcı şekilde ele almadığı, sadece terör bağlantılı ve siyasi zeminde değerlendirildiği için sağlıklı çözümlere ulaşılması mümkün değildir.

As it is well known, from the nineties on out especially after the publishing of German researcher P.A. Andrews book Ethnic Groups in Turkey , debates on ethnic identity (racial identity) have become a fashion among Turkish intellectuals. This fashion has got all balled up that people have been identified subject to regions where they live. For instance, if you live in Eastern and Southeastern Anatolia or rooted from there you are assumed as a Kurdish person. On the other hand, in those regions together with the Balkan and Caucasian immigrants there are other people who speak also Turkish, Arabic and ZazaishIs vernacular language that the language of mother enough for identifies to identity? If it is enough, how can we identify the identities of people whose mother and father speak different vernacular languages? If the language is only determiner of the identity, where do we put the historical cultural process in identifying an identity? In this regard, how it can be possible to find traces of ram-sheep and horse headed sculptures, balbal ( stone father and stone mother ) gravestones or tamgas and shapes on ethnographic artifacts such as carpets and rugs that prevail in Eastern and Southeastern Anatolia and also in the most remote locations of Turkish cultural geography? If we accept the claims of some scholars that the Kurds are racial branch of the Persians, how can we explain the fact that whereas Turks and Kurds do same carpets-rugs, but not Persians in whole Iran geography?