Çevre Hakkının Dayanışma Hakkı Olarak Gelişimi veTürkiye Özelinde Analizi

Abstract

Kamu yönetimi disiplini bağlamında özellikle çevre politikalarının üretilmesi, uygulanması ve yönetilmesisüreçlerinde, kamu yararı ve kişisel çıkarlar arasındaki mücadele tarih boyunca hep olmuştur. Bu mücadeleninbir yansıması olarak fiziksel çevrenin tahrip edilmesi sadece doğa ya da insanoğlunu olumsuz yönde etkilememiş,aynı zamanda yapılı çevre de bu yıkımdan payını almıştır. Özellikle son elli yıl boyunca, Birleşmiş Milletleröncülüğünde yürütülen çalışmalar göstermiştir ki, çevre sorunlarının çözümünde veya en aza indirgenmesinde,soruna taraf olan paydaşların olabildiğince bir dayanışma ve iş birliği şuuru içinde hareket etmeleri anahtar roloynamaktadır. Bu yüzdendir ki, bu dayanışmanın çevre hakkı kapsamı içinde “Üçüncü Kuşak Haklar”arasındaki yerini alması, 1982 yılında “Dayanışma Haklarına İlişkin Uluslararası Üçüncü Pakt Ön Tasarısı” ilegerçekleştirilmiştir. İşte bu çalışma, çevre hakkının dayanışma hakkı olarak dünyadaki gelişimini, Türkiyeözelindeki yansımalarını ve geçirdiği süreci analiz etmektedir. Makalenin, literatüre yapacağı katkının yanı sıramerkezi ve yerel yönetimlerin ulusal ve uluslararası ölçekte yapacağı çalışmalara veya üretecekleri çevrepolitikalarına sağlayacağı katkı açısından da önemli olduğu düşünülmektedir. Çalışma, Birleşmiş Milletler,Fransa ve Türkiye’nin 1970 sonrası çevre hakkı konusundaki politikalarıyla sınırlandırılmıştır. Nitel araştırmayöntemine dayalı olarak gerçekleştirilen bu çalışmada; literatür taraması yapılmış, literatür ile birlikte ulusal veuluslararası kurum ve kuruluşların rapor ve analizlerinden veriler elde edilmiştir. Elde edilen veriler ise dokümananalizi tekniği ile değerlendirilmiş ve ulaşılan bulguların değerlendirilmesini müteakip yapılan önerilerle deçalışma sonlandırılmıştır.

In the context of public administration discipline, and especially in the process of producing, implementing, and managing environmental policies, there has always been a struggle between public interest and personal interests. As a reflection of this struggle, the destruction of the physical environment affected not only nature or human beings negatively, but also the built environment. In particular during the last fifty years, the studies which were led by the United Nations have demonstrated that the stake holders who are parties to the problems acting in a sense of solidarity and cooperation as much as possible plays a key role in solving or minimizing environmental problems. Therefore, the solidarity took its place among the "Third Generation Rights" within the scope of environmental rights with the "Preliminary Draft of the Third International Pact on Solidarity Rights" in 1982. This study analyses the development of environmental rights as the right to solidarity in the world, its reflection and process in Turkey. In addition to its contribution to the literature, the article is considered to be important in terms of its contribution to the national and international studies of the central and local governments or to the environmental policies that they will produce. The study is limited by the United Nations, France and Turkey's policies on the environmental rights after 1970. In this study based on qualitative research method; the literature was reviewed, and data were obtained from the reports and analyses of national and international institutions and organizations along with the literature. The data obtained were evaluated with the document analysis technique and the study was concluded with the recommendations following the evaluation of the findings.